OʻzLib elektron kutubxonasi
Бош Сахифа Асарлар Бўлимлар Муаллифлар
Bosh Sahifa Asarlar Boʻlimlar Mualliflar
Siz shu sahifadasiz: Turkum:Asqad Muxtor
Asqad MuxtorАсқад Мухтор
Atoqli shoir, nosir va dramaturg Asqad Muxtor 1920-yil 23-dekabrda Fargʻona shahrida Ma'sud temiryoʻlchi oilasida tugʻiladi. U 11 yoshida otasidan yetim qolib, bolalar uyida tarbiyalangan. Maktabni tugatib, Oʻzbekiston Davlat universitetida oʻqiydi, Andijon pedagogika institutida oʻzbek adabiyoti kafedrasining mudiri boʻlib ishlaydi, Toshkentdagi faoliyati davomida esa koʻpgina roʻznoma va oynomalarda faoliyat yuritadi ("Sharq yulduzi", "Guliston" jurnallarida bosh muharrir boʻladi, «0'zbekiston adabiyoti va san'ati» gazetasiga asos soladi).

Атоқли шоир, носир ва драматург Асқад Мухтор 1920-йил 23-декабрда Фарғона шаҳрида Маъсуд темирйўлчи оиласида туғилади. У 11 ёшида отасидан етим қолиб, болалар уйида тарбияланган. Мактабни тугатиб, Ўзбекистон Давлат университетида ўқийди, Андижон педагогика институтида ўзбек адабиёти кафедрасининг мудири бўлиб ишлайди, Тошкентдаги фаолияти давомида эса кўпгина рўзнома ва ойномаларда фаолият юритади ("Шарқ юлдузи", "Гулистон" журналларида бош муҳаррир бўлади, «0ъзбекистон адабиёти ва санъати» газетасига асос солади).

Dastlabki she'rlari: "Tilak", "Tong edi", "Totli damlar", "Bizning avlod" 1935-1938-yillarda vujudga keladi. Shundan soʻng adibning 50 dan ortiq kitoblari chop etilgan. A.Muxtor nazmini oʻz davrida falsafiy xarakterdagi she'riyat, deb baholashgan.

Дастлабки шеърлари: "Тилак", "Тонг эди", "Тотли дамлар", "Бизнинг авлод" 1935-1938-йилларда вужудга келади. Шундан сўнг адибнинг 50 дан ортиқ китоблари чоп этилган. А.Мухтор назмини ўз даврида фалсафий характердаги шеърият, деб баҳолашган.

Adib juda koʻp asarlar yaratish bilan birga tarjimonlik faoliyati bilan shugʻullanadi, Sofoklning "Shoh Edip" fojiasini, Evripid, Pushkin, Lermontov, Blok, Thokur, Mayakovskiy, Gorkiy, Shevchenko, Aleksandr Korneychuk, O.Nil kabi ijodkorlarning bir qator asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qiladi.

Адиб жуда кўп асарлар яратиш билан бирга таржимонлик фаолияти билан шуғулланади, Софоклнинг "Шоҳ Эдип" фожиасини, Эврипид, Пушкин, Лермонтов, Блок, Тҳокур, Маяковский, Горкий, Шевченко, Александр Корнейчук, О.Нил каби ижодкорларнинг бир қатор асарларини ўзбек тилига таржима қилади.

Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Asqad Muxtorning oʻzbek adabiyotshunosligidagi tashabbuskorligi XX asrning 60-yillaridayoq romanchiligimizga «shafqatsiz realizm» koʻrinishlarini olib kirganligida namoyon boʻladi.

Ўзбекистон халқ ёзувчиси Асқад Мухторнинг ўзбек адабиёцҳунослигидаги ташаббускорлиги XX асрнинг 60-йилларидаёқ романчилигимизга «шафқациз реализм» кўринишларини олиб кирганлигида намоён бўлади.

U 1997-yil 17-aprelda Toshkentda ogʻir xastalikdan vafot etgan.

У 1997-йил 17-апрелда Тошкентда оғир хасталикдан вафот этган.

Asarlari: "Poeziya", "Nihol", "Sogʻinish", "Gʻalaba ishonchi", "Jangchining bayram kechasi", "Yillarim", "El-yurt", "Tugʻishganlar qaytdi", "Yulduzim", "Yoʻl", "Tugʻilish" kabi she'rlari, «Poʻlat quyuvchi»(1947) poemasi, "Hamshaharlarim" (1949), "Rahmat, mehribonim" (1954), "Chin yurakdan" (1956), "99 miniatura" (1962), "Karvon qoʻngʻirogʻi" (1964), "She'rlar" (1966), "Quyosh belanchagi" (1971), "Sizga aytar soʻzim" (1978) kabi she'riy kitoblari, "Daryolar tutashgan joyda" (1950, birinchi qissasi), "Qoraqalpoq qissasi" (1958), "Buxoroning jin koʻchalari" (1980, prototipi — Fayzulla Xoʻjayev), "Jar yoqasidagi chaqmoq" (1982), «Boʻronlarda bordek halovat», "Kumush tola" (1987) kabi qissalari, «Opa-singillar» (1954-1955), "Tugʻilish" (1960-1963), "Davr mening taqdirimda" (1964), "Chinor" (1969-1973), "Amu" (1984) kabi romanlari, "Mardlik cho(qqisi" (1948), "Yaxshilikka yaxshilik" (1949), "Zar qadri", "Samandar" (1978) kabi pyesalari, "Hayotga chaqiriq" (1956), "Dunyo bolalari" (1962) kabi hikoyalar toʻplami, "Analhaq", "Chodirxayol", "Insonga qulluq qiladurmen" (1994, toʻplam), "Toʻqqizinchi palata" (hikoya), "Uyqu qochganda" (1997, soʻnggi kitobi. U adibning insoniyatga qoldirilgan vasiyatdek yangraydi), "Adolat" (Ertak qahramonlari: Tul kampir, uning arzanda qizi, choʻri qiz Adolat, oʻn ikki birodar (oylar)), "Hafta", "Poʻlatjon yuz tup koʻchat ekmoqchi" kabi she'rlari va boshq.

Асарлари: "Поезия", "Ниҳол", "Соғиниш", "Ғалаба ишончи", "Жангчининг байрам кечаси", "Йилларим", "Эл-юрт", "Туғишганлар қайтди", "Юлдузим", "Йўл", "Туғилиш" каби шеърлари, «Пўлат қуювчи»(1947) поемаси, "Ҳамшаҳарларим" (1949), "Раҳмат, меҳрибоним" (1954), "Чин юракдан" (1956), "99 миниатура" (1962), "Карвон қўнғироғи" (1964), "Шеърлар" (1966), "Қуёш беланчаги" (1971), "Сизга айтар сўзим" (1978) каби шеърий китоблари, "Дарёлар туташган жойда" (1950, биринчи қиссаси), "Қорақалпоқ қиссаси" (1958), "Бухоронинг жин кўчалари" (1980, прототипи — Файзулла Xўжаев), "Жар ёқасидаги чақмоқ" (1982), «Бўронларда бордек ҳаловат», "Кумуш тола" (1987) каби қиссалари, «Опа-сингиллар» (1954-1955), "Туғилиш" (1960-1963), "Давр менинг тақдиримда" (1964), "Чинор" (1969-1973), "Аму" (1984) каби романлари, "Мардлик чо(ққиси" (1948), "Яхшиликка яхшилик" (1949), "Зар қадри", "Самандар" (1978) каби пьесалари, "Ҳаётга чақириқ" (1956), "Дунё болалари" (1962) каби ҳикоялар тўплами, "Аналҳақ", "Чодирхаёл", "Инсонга қуллуқ қиладурмен" (1994, тўплам), "Тўққизинчи палата" (ҳикоя), "Уйқу қочганда" (1997, сўнгги китоби. У адибнинг инсониятга қолдирилган васиятдек янграйди), "Адолат" (Эртак қаҳрамонлари: Тул кампир, унинг арзанда қизи, чўри қиз Адолат, ўн икки биродар (ойлар)), "Ҳафта", "Пўлатжон юз туп кўчат экмоқчи" каби шеърлари ва бошқ.

"Asqad Muxtor" turkumidagi asarlar.

Ushbu turkumda quyidagi 26 asarlar, hammasi boʻlib 26ta asar mavjud.

A / А


F / Ф


I / И


J / Ж


K / К


M / М

M / М davomi


O / О


Q / Қ


T / Т


Ch / Ч